Năm 1482, lúc đó chàng trai da Vinci mới 30 tuổi và đang muốn tìm việc làm. Chàng viết thư cho Ludovico il Moro, người đứng đầu thành Milan khi ấy. Và bức thư đó có những bài học thật quý báu với những ai đang muốn tìm việc thời nay. Stephen Viscusi, tác giả cuốn sách Bulletproof  Your Job đồng thời là CEO của công ty Bulletproof Your Resume đã chỉ ra những phân tích của ông về bức thư Da Vinci viết thời đó và chỉ rõ những gì chúng ta có thể học hỏi từ nhà tư tưởng vĩ đại của thế kỷ 15 này.

Hỏi: Trước hết, bức thư của Da Vinci là thư xin việc hay là sơ yếu lý lịch?

Viscusi: Trên thực tế nó là cả 2 cái đó. Và nó thật hoàn hảo. Da Vinci đã gộp những yếu tố cá nhân hoá của một lá thư xin việc với các yếu tố của một bản sơ yếu lý lịch trong bức thư này. Các ứng viên thời nay nên nghĩ tới khả năng biến tấu trong các thư xin việc cũng như sơ yếu lý lịch của họ. Nhà tuyển dụng bây giờ nhận được quá nhiều sơ yếu lí lịch tới mức họ hầu như không có thời gian để đọc.

Hỏi: Nhìn chung ông nghĩ gì về lá thư đó?

Viscusi: Leonardo da Vinci rõ ràng là một thiên tài sáng tạo ngay cả trong việc này vì ông ấy hiểu rõ một điều mà không ít người thời nay không hiểu. Đó chính là các ông chủ hay doanh nghiệp tuyển dụng muốn thấy được sự trung thành của bạn, khả năng của bạn có thể khiến họ phát triển hơn và khả năng đó cũng có thể bảo vệ được họ. Một vấn đề chính có thể thấy xuyên suốt trong toàn bộ lá thư xin việc của da Vinci là ông ấy hiểu rất rõ mong muốn của ông chủ tương lai. Chứng chỉ hay bằng cấp không thực sự quan trọng.

Hỏi: Hầu hết nội dung trong thư đều mô tả những cách thức Leonardo da Vinci có thể giúp người đứng đầu thành Milan trong thời chiến. Ông hầu như không đề cập chút nào tới tài năng nghệ sỹ của mình. Đây là một đoạn tiêu biểu cho điều đó:

“Tôi sẽ chế tạo xe song mã chiến đấu, an toàn và bất khả chiến bại. Loại xe này có thể xâm nhập vào giữa hàng ngũ kẻ địch và sẽ không có bất cứ ai có thể phá hỏng chúng. Đi sau các xe này, quân bộ binh có thể hành quân theo thực sự an toàn và không có bất cứ thứ gì cản trở”.

Vậy thì điều gì cần lưu ý ở đây?

Viscusi: Vấn đề ở đây chính là Da Vinci hiểu rõ người đứng đầu thành Milan khi đó đang tìm kiếm một thiên tài quân sự chứ không phải một thiên tài nghệ thuật. Ông ấy biểu diễn cho khán giả của mình chứ không phải trình diễn những gì là thế mạnh cá nhân. Đó cũng chính là những gì mà các ứng viên tìm việc thời nay nên làm. Hãy là những gì mà người khác đang tìm kiếm và sau đó hãy trở thành người mà bạn nói bạn sẽ là như vậy.

Hỏi: Vậy nếu đặt trong bối cảnh tìm việc thời hiện đại thì đoạn văn này cần được hiểu như thế nào: Tôi có một loại thang cực nhẹ và khoẻ, có thể gập lại để tiện mang vác. Với những chiếc thang đó, ông có thể truy đuổi hoặc rút lui khỏi quân địch; ngoài ra, loại thang này còn rất an toàn và vững chãi, không dễ bị cháy hay phá huỷ, tiện dụng cho việc nâng lên hay đặt xuống. Tôi cũng biết những phương pháp đốt cháy và phá huỷ các phương tiện kiểu đó của quân địch”.

Viscusi: Nếu Da Vinci là một nhà thiết kế phần mềm hiện đại, đoạn thư đó có thể được đọc như thế này: “Tôi biết cách thiết kế ra phần mềm tốt hơn những người khác. Nó sẽ bán được. Tôi là một nhân viên ít phải đào tạo thêm. Tôi có khả năng đảm nhiệm tốt nhiều công việc và tôi có thể định hướng tốt. Tôi biết cách để gạt bỏ các đối thủ cạnh tranh”.

Hỏi: Bức thư hiển nhiên đã có tác dụng. Người đứng đầu thành Milan đã thuê Da Vinci. Ông có ngạc nhiên không?

Viscusi: Không hề. Da Vinci đã nói đúng những gì ông ấy cần được nghe và sau đó thì đã thực hiện đúng như vậy. Tôi chắc là ông chủ của Da Vinci hết sức hài lòng với lần tuyển dụng đó của mình.

Đỗ Dương